gafe min bɛ kɛ senfɛ-senfɛ jago kan k’a sɔrɔ i ma i jigi da taamasiyɛnw dɔrɔn kan

Nin ye gafe ye min bɛ kɛ senfɛ-senfɛ jago kan k’a sɔrɔ i ma i jigi da taamasiyɛnw dɔrɔn kan:

Suguda jɔnjɔnw faamuyali : Aw ye dɔnniya sɔrɔ fɛn jɔnjɔnw kan minnu bɛ nɔ bila wariko suguyaw la, i n’a fɔ sɔrɔko jiralanw, dugukoloko politiki ko kɛlenw, banki sanfɛla ka politikikow, ani suguya dusukunnataw.

Jagokɛcogo bolodacogo dɔ labɛn: I ka jago kuntilenna ɲɛfɔ, faratiw muɲuni, ani jagokɛcogo min ka di i ye (misali la, tile jago, swing jago, walima wari bilali kuntaalajan). Jagokɛcogo bolodalen dɔ dabɔ min kɔnɔ doncogo ni bɔli sariyaw, jɔyɔrɔ hakɛ sariyaw, faratiw kunbɛncogo fɛɛrɛw, ani i ka jagokɛcogo ɲɛfɔli jɛlen bɛ sɔrɔ.

Fɛɛrɛko sɛgɛsɛgɛli kɛ: Hali n’i tɛ i jigi da taamasiyɛnw dɔrɔn kan, fɛɛrɛko sɛgɛsɛgɛli bɛ se ka hakilina nafamaw di hali bi. Kalan sɔngɔ wale, dɛmɛ ni kɛlɛ hakɛw, jatebɔsɛbɛnw cogoyaw (i n’a fɔ kɛrɛ saba, darapow, ani kunkolo ni kamankunw), fɛnw taabolo, ani hakɛ sɛgɛsɛgɛli. Aw ye jɛɲɔgɔnya ɲini fɛɛrɛko fɛn suguya caman ni ɲɔgɔn cɛ walasa ka jago sigicogo minnu bɛ se ka kɛ kosɛbɛ, olu dɔn.

Baara kɛ ni sɔngɔko wale ye: Aw ye aw janto kosɛbɛ sɔngɔ bɛ taama cogo min na sanfɛyɔrɔ jɔnjɔnw na ani suguya kɛrɛnkɛrɛnnenw waatiw la. Aw bɛ kandili kɛcogo dɔw ɲini (i n’a fɔ pinɛw, fɛn minnu bɛ fɛnw datugu, ani kɔnɔna baraw) minnu b’a jira ko fɛn dɔw bɛ se ka wuli walima ka taa ɲɛ. Sugu sigicogo sɛgɛsɛgɛ ani ka sɔngɔ hakɛ nafamaw dɔn, a ka c’a la, sɔrɔ ni ɲinini bɛ se ka kɛ yɔrɔ minnu na.

Muɲuli ni kololi dege: Jagokɛcogo ɲumanw makɔnɔ minnu bɛ bɛn i ka jagokɛcogo ma ani minnu bɛ farati ni sara hakɛ ɲuman sɔrɔ. Aw ye aw yɛrɛ tanga jago kojugu ma ani jagokɛlaw nɔfɛ ka da dusukunnataw kan walima desizɔnw kan minnu bɛ kɛ ni kɔnɔnafili ye. Aw ka nɔrɔ aw ka jago sariyaw la minnu latigɛra ka kɔn ani ka kololi kɛ aw ka jagokow ɲɛnabɔli la.

Faratiw ɲɛnabɔli waleya: Aw bɛ waribonw lakanani bila jɔyɔrɔ fɔlɔ la, aw kɛtɔ ka aw ka faratiw ɲɛnabɔ ka ɲɛ. Baara kɛ ni bɔnɛ jɔli yamaruyaw ye walasa ka dan sigi bɔnɛw la minnu bɛ se ka kɛ ani ka tugu jɔyɔrɔ hakɛ jateminɛ fɛɛrɛ ɲumanw kɔ walasa jago kelen si kana nɔba bila i ka jago jatebɔsɛbɛn na. Jago kelen-kelen bɛɛ ka farati ni sara hakɛ jateminɛ ani ka jagokɛlaw dɔrɔn ta minnu hakɛ ka ɲi.

To ka kalan kɛ ani ka ladamu: I ka to kunnafoni na suguw yiriwali kan ani ka to ka i ka jago sekow nɔgɔya. Aw ye jago sɛbɛn dɔ mara walasa ka aw ka jagokow lajɛ, ka fanga ni barikantanya dɔn, ani ka kalan sɔrɔ aw ka ko kɛlenw na. I ka jagokɛcogo bɛrɛbɛn i n’a fɔ a mago bɛ cogo min na ka da sugu cogoya caman yeli kan ani i ka faamuyali min bɛ ka wuli suguw kan.

Ni i tugura nin laadilikanw kɔ ani ka i sinsin jagokɛcogo bɛɛjɛfanga kan min bɛ sɛgɛsɛgɛli jɔnjɔnw kɛ, fɛɛrɛko sɛgɛsɛgɛli, sɔngɔko walew, ani faratiw ɲɛnabɔli, i bɛ se ka jagokɛcogo barikama dɔ labɛn min tɛ i jigi da taamasiyɛnw dɔrɔn kan.